Kabinet zit klem: miljardenbezuiniging staat op losse schroeven

Het kabinet staat onder enorme druk om een streep te zetten door de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid. Na de vakbeweging vindt nu ook werkgeversorganisatie VNO-NCW dat de huidige plannen moeten worden losgelaten. Zo kan het kabinet bijna geen kant meer op.

De huidige plannen van het kabinet om te snijden in de uitkeringen van werklozen en arbeidsongeschikten gaan mogelijk toch niet door of zullen in elk geval worden afgezwakt. Na de oppositiepartijen en de vakbeweging keren nu ook de werkgevers zich tegen het bezuinigingsplan uit het regeerakkoord. Daardoor staat het kabinet met de rug tegen de muur om de plannen af te zwakken.

Ongeveer 6,5 miljard euro wil het kabinet bezuinigen op de AOW en de uitkeringen voor werklozen en arbeidsgehandicapten. Dat bedrag moet onder meer gehaald worden door iedereen langer te laten doorwerken, de maximale WW-duur te halveren tot een jaar en door uitkeringen te verlagen. Maar die plannen kan het kabinet vrijwel zeker op zijn buik schrijven. Het kabinet heeft geen meerderheid in het parlement en er is veel verzet van oppositiepartijen.

Bezuinigingen

Daarom had het kabinet zijn hoop gevestigd op een groot sociaal akkoord met de vakbonden en werkgeversorganisaties om op die manier afspraken te maken over de gewenste ingrepen. Maar die weg lijkt nu afgesloten. Nadat eerst de vakbonden eisten dat alle bezuinigingen van tafel werden gehaald, vindt nu ook de grootste werkgeversorganisatie VNO-NCW dat het kabinet de plannen moet laten varen.

Er moet volgens Van Oostrom worden ingegrepen in de kosten. Ook moet het stelsel zo worden veranderd dat de economie wordt aangejaagd. Maar dat betekent volgens hem niet dat de bezuinigingen die het kabinet voor ogen had per se moeten worden gehaald.

Streep door de rekening

De oproep is een streep door de rekening van het kabinet. Dat heeft de opbrengst van de bezuinigingen hard nodig om alle plannen uit het regeerakkoord te kunnen betalen, zoals de extra miljarden voor de krijgsmacht. Volgens premier Rob Jetten wil het kabinet nog steeds 6,5 miljard euro bezuinigen op de sociale zekerheid. „We willen zo voorkomen dat de rekening naar toekomstige generaties doorschuift.’’

Wel voegt Jetten eraan toe dat er met het kabinet te praten is om dat bedrag op een andere manier te halen. Mogelijk dat er dan op andere posten zal worden bezuinigd. Jetten: „Als je tot andere maatregelen komt, zit daar een ander prijskaartje aan. Dan moet je het daarover hebben.’’

Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) komt na het pinksterweekeinde met een brief waarin hij de vakbonden een handreiking zal doen. Het lijkt erop dat het kabinet zal afzien van de ingreep in de AOW. Dat kan redelijk pijnloos, omdat die bezuiniging pas zou ingaan vanaf 2033.

De bezuinigingen op de WW en de WIA moeten al vanaf 2028 geld opbrengen. Volgens Vijlbrief staat hij ervoor open om naar andere ingrepen te kijken dan die in het regeerakkoord zijn afgesproken. „De gedachte is niet: ‘lekker geld ophalen’. Het gaat erom dat we de sociale zekerheid zo hervormen dat mensen weer eerder aan het werk worden geholpen.’’