Kanawu Radio number 1 news portal
Bijna driekwart van de werkgevers in de bouw heeft moeite met het vinden van personeel, blijkt uit cijfers. Er gaan meer mensen met pensioen dan er nieuwe talenten bijkomen. Ondertussen hopen de opdrachten zich op en is de druk op werknemers hoog. Wat is de oplossing?
In 2025 gaf 53 procent van alle werkgevers aan moeite te hebben met het vullen van vacatures, dit jaar is dat 45 procent. Dat bleek recent uit onderzoek van UWV onder 3500 werkgevers. In de bouw ligt dat percentage veel hoger: 71 procent. Daarnaast verwachten werkgevers in de bouw dat de problemen alleen maar groter worden.
Niet alleen reageren er te weinig mensen op de vacatures, ook voldoen de sollicitanten niet altijd aan de gevraagde eisen. Volgens werkgevers in de bouw is het lastig om mensen te vinden voor functies op de bouwplaats, zoals timmerlieden en metselaars, maar ook voor werkvoorbereiders en calculators.
Meer werk
Bouwend Nederland herkent het beeld dat UWV schetst. „Bouw- en infrabedrijven hebben moeite met het vervangen van medewerkers die bijvoorbeeld bijna met pensioen gaan’’, zegt woordvoerder Richard Massar. „We hebben onvoldoende jongeren om de huidige vacatures mee te vullen.’’
De vraag is of het bedrijven ook in de toekomst nog lukt om mensen te vinden. De bouwopgave hijgt bouwbedrijven flink in de nek: 100.000 woningen per jaar om in 2031 geen tekort meer te hebben.
De woningen konden niet worden gebouwd vanwege de stikstofproblematiek, benadrukt Massar. „Het aantal afgegeven bouwvergunningen bepaalt wat er daadwerkelijk gebouwd kan worden en dat aantal lag in 2024 op 67.000.”
Boetes van opdrachtgevers
Onderzoek van het CBS laat zien dat slechts een kleine groep ondernemers het idee heeft dat het werk niet gedaan kan worden door personeelstekorten. Grit: „Maar dat kan er ook mee te maken hebben dat bouwbedrijven minder opdrachten aannemen als ze de mensen niet hebben.’’
Wel is er sprake van een hoge werkdruk. Vakbond FNV maakt zich daar zorgen over. „Alles moet snel in de bouw, tijdsdruk is een groot probleem’’, zegt Sandra ter Maat, FNV-bestuurder Bouw & Infra. „We zien de werkdruk in onze sector de afgelopen jaren alleen maar stijgen.’’ Personeel op de bouwplaats voelt de druk door strakke planningen. „Wordt er niet op tijd geleverd, dan delen opdrachtgevers boetes uit.’’
Gratis lesboeken en doorleerbonus
Gelukkig is er ook goed nieuws: de opleidingen zijn best in trek. Het aantal studenten op het mbo steeg de afgelopen vijf jaar met 8 procent, zegt Massar. „Deze groei komt voornamelijk door een toename van het aantal BBL-opleidingen (een combinatie van werken en leren), die zijn populair.’’
Ook FNV is blij met de groei van het aantal studenten. Ter Maat: „Als cao-partij proberen we daar ook zo veel mogelijk invloed op te hebben met oplossingen als lesboeken die door de werkgever worden betaald, een diplomabonus en een doorleerbonus. Dat werpt langzaam zijn vruchten af.’’
Toch verdient de bouw volgens Massar meer aandacht in het onderwijs. „Er zijn vakopleidingen die te weinig aanmeldingen krijgen en het daardoor lastig hebben. Het helpt als jongeren op basisscholen en in het voortgezet onderwijs in aanraking komen met bouw en techniek. Dan kiezen ze eerder voor deze richting bij een vervolgopleiding.’’
Robots maken werk lichter
Ook zal de bouw zich meer moeten richten op zij-instromers: instroom van buiten de sector via omscholingstrajecten. Dat vraagt om enige aanpassing van een sector die toch vrij traditioneel is, zegt Ter Maat. „Vier dagen in de week werken wordt in de bouw nog steeds raar gevonden. Maar wil je mensen uit andere richtingen aantrekken, dan zul je daar toch voor moeten openstaan.”
Als laatste troef wordt de inzet van technologie genoemd, zoals robots die een deel van het werk van mensen kunnen overnemen.
Dat mes snijdt aan twee kanten, zegt Ter Maat. „Er bestaan metselrobots die je naast een metselaar kunt zetten. Hetzelfde geldt voor bestratingsrobots. Samenwerken met een robot zorgt er niet per se voor dat het werk sneller gaat, maar het maakt het werk wel lichter waardoor het langer vol te houden is.’’