De inflatie is in maart fors gestegen. En die stijging is niet eenmalig, waarschuwen experts. Wat staat ons te wachten en hoe komt dat?
Hoe hoog is de inflatie en hoe komt dat?
Volgens een eerste snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was het leven in maart 2,7 procent duurder dan in maart 2025. Vergeleken met vorige maand was de prijsstijging 0,7 procent.
De boosdoener is de hoge energieprijs. Olie en gas zijn fors duurder geworden sinds de oorlog in het Midden-Oosten. En dat zien we direct terug in de prijzen aan de pomp en bijvoorbeeld kerosine voor vliegtuigen. Dat zorgt voor duurdere vliegtickets.
Huishoudens die hun energiecontract moeten vernieuwen, gaan ook fors meer betalen voor hun stroom en gas. Dat hakt erin. „Als je energie buiten beschouwing laat, is de inflatie in maart zelfs gedaald”, zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS.
Dus als de regering de accijns op benzine verlaagt, krijgen we de inflatie weer onder controle?
Op de korte termijn zou dat inderdaad werken. Maar helaas is het geen structurele oplossing. De duurdere energie werkt uiteindelijk door in vrijwel alle prijzen van producten.
Wat betekent dat voor de inflatie?
Niet veel goeds. We staan aan de vooravond van een nieuwe inflatiegolf. Vorig jaar daalden de energieprijzen juist in april, mei en juni. Nu zullen ze flink stijgen, waardoor de inflatie ook de komende maanden blijft oplopen. Op de wat langere termijn, 6 tot 21 maanden, krijgen we nog meer prijsstijgingen voor de kiezen.
„Energie staat aan de basis van alle productie”, zegt Van Mulligen. Dus de dure energie zal uiteindelijk in alle prijzen doorwerken.
„Neem glas’’, geeft Hugo Erken, econoom bij RaboResearch, als voorbeeld. „Een fabrikant van jam heeft nu nog een voorraad glazen potten. Die gaat voor de oude prijs de deur uit.’’ Glas maken kost veel energie, dus de nieuwe potten zullen duurder zijn. „Die kosten rekent de fabrikant door.’’ Maar het duurt wel een tijd voor die dure glazen potten in de winkel staan.
Zo zijn er nog vele andere producten die op termijn duurder worden. De prijzen voor staal zullen stijgen, wat auto’s en wasmachines duurder maakt bijvoorbeeld. En tegen het eind van het jaar gaan we hogere voedselprijzen in de supermarkt zien, verwacht de Rabobank.
Hoeveel gaan de prijzen stijgen?
Dat is afhankelijk van veel factoren, te beginnen met de olie- en gasprijzen. De Rabobank verwacht dat de inflatie dit jaar oploopt tot 3,3 procent en dat daar volgend jaar nog eens 3,4 procent bovenop komt. De Nederlandsche Bank sluit zelfs 5 procent inflatie niet uit. Dat is flink minder dan de 14 procent in 2022, maar toch fors.
„Lonen liggen meestal voor langere tijd vast in cao’s’’, aldus Erken. Het duurt dus een tijd voor de bonden hogere lonen kunnen afspreken om de koopkracht te repareren.
Kan het nog meevallen als de oorlog snel voorbij is?
Het maakt het in elk geval niet erger. Maar de oorlog duurt al zo lang en veel energie-infrastructuur is vernield. Uit het Midden-Oosten komt daardoor langdurig minder olie en gas dan er vraag naar is. Dus hoge energieprijzen verdwijnen niet met het einde van de oorlog.
Een kleine positieve noot is er ook. De koopkracht van het gemiddelde huishouden steeg afgelopen jaar. We kunnen dus een stootje hebben
Kanawu Radio number 1 news portal