Terwijl Nederland wacht op EU, werken andere lidstaten zélf aan verbod sociale media voor kinderen

Terwijl Nederland wacht op de EU, legt Oostenrijk zélf sociale media aan banden voor jonge kinderen tot 14 jaar. Meer EU-lidstaten werken aan zo’n nationaal verbod op sociale media voor jonge kinderen. Gaat dat niet veel sneller dan via de EU? „Big tech zal dit tegenwerken.”

Jonge kinderen die urenlang op TikTok of Snapchat zitten: in Oostenrijk is dat binnenkort mogelijk voorbij. De regering wil op nationaal niveau een socialemediaverbod voor kinderen tot 14 jaar. „Wij kijken niet langer toe hoe deze platforms onze kinderen verslaafd en ziek maken”, aldus vicekanselier Andreas Babler vrijdag.

Wanneer het verbod er in Oostenrijk komt, is nog onduidelijk. Volgens de NOS zou dat al vanaf het schooljaar 2027/2028 kunnen plaatsvinden.

Meer landen werken aan verbod

Oostenrijk is niet het eerste land dat een verbod voor jonge tieners wil invoeren op sociale media. Frankrijk stemde in januari voor een verbod voor kinderen onder de 15 jaar en Denemarken kondigde zoiets vorig jaar al aan. Ook landen als Spanje en Griekenland hebben plannen voor een socialemediaverbod voor jonge kinderen.

Verslavende werking

Veel landen maken zich zorgen over de verslavende werking van apps zoals Instagram, TikTok en Snapchat. Je kunt er maar eindeloos door blijven scrollen. De algoritmes zijn daarbij bewust zo ingesteld dat je zo lang mogelijk op het platform blijft hangen. Dat levert de bedrijven erachter extra advertentie-inkomsten op.

Afgelopen week nog verloren Meta (Instagram, Facebook) en Google (YouTube) een rechtszaak van een 20-jarige vrouw, die beweerde depressief te zijn geworden door haar overmatige socialmediagebruik. Een Amerikaanse jury gaf de vrouw gelijk: Meta en Google hebben hun apps zo ontworpen dat ze schadelijk zijn voor jongeren.

Dat algoritme zadelt jongeren dikwijls ook op met extreme inhoud. Een Franse minister deed op TikTok bij wijze van test alsof hij 14 jaar was. Hij kreeg er al snel video’s voorgeschoteld over zelfdoding en zelfverminking. De minister stelt zich ‘doodgeschrokken’ te zijn en stapte met zijn bevindingen naar de Franse justitie.

Nederland kijkt naar Europa

Ook Nederland is voor een verbod op sociale media voor kinderen. De regering-Jetten wil het alleen anders aanpakken, namelijk in Europees verband. In het regeerakkoord staat dat de regering pleit voor een ‘handhaafbare Europese minimumleeftijd van 15 jaar’. Op nationaal niveau is Nederland nog niet verder gekomen dan een advies om geen sociale media te gebruiken tot 15 jaar.

Het Europees Parlement sprak zich eind vorig jaar ook al uit voor een minimumleeftijd van – in dit geval – 16 jaar voor sociale media. Toch is het nog onduidelijk wanneer zo’n Europees verbod er komt. Nu staat het proces van wetgeving in Europees verband niet bekend om zijn snelle karakter. Had Nederland niet ook beter kunnen inzetten op snellere, nationale wetgeving?

Nationaal beleid ‘sneller, maar onzeker’

„Nationaal gaat dit altijd sneller”, beaamt sociale media-expert Jaap van Zessen. Maar hij waarschuwt: je krijgt al snel de wind van voren van grote techbedrijven. „Big tech zal er alles aan doen om dit tegen te houden. Die gaan er echt een lobby van maken en er veel geld tegenaan gooien.”

Volgens Van Zessen is wachten op een Europees verbod daarom niet zo’n gek idee. „Als er juridisch gedoe ontstaat, kun je maar beter met meer zijn. Vanuit de EU is zo’n verbod bovendien effectiever. Je hebt gelijke regels voor alle platforms in de EU. Dat is makkelijker te handhaven.”

LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat mee met AD

KIJK OOK naar onze economievideo’s: