Definitieve uitslag verkiezingen is ‘betrouwbaar’, zegt Kiesraad, al was er ‘onnodig en onwenselijke’ onrust door telmethode

„Dat is onnodig en onwenselijk”, stelde voorzitter Wim Kuijken van de Kiesraad vrijdagochtend bij het vaststellen van de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen.

Ook was Kuijken kritisch op de gemeente Amsterdam, omdat de uitslag daar erg lang op zich liet wachten. Volgens de Kiesraad zijn in Amsterdam de procedures uit de Kieswet niet goed gevolgd, waardoor de stukken ook te laat bij de Kiesraad werden aangeleverd.

„Dat vond ik jammer”, zegt Kuijken in een toelichting. „Ik ga daarover nog in gesprek met de gemeente.” Volgens de gemeente Amsterdam ging het ‘om een paar uur’ door ‘technische problemen’. „In plaats van einde ochtend was het einde dag”, zegt een woordvoerder.

Volgens Kuijken doen zijn voorbeelden niets af aan de betrouwbaarheid van de einduitslag. „Ons systeem kent veel waarborgen met controles en voortdurende transparantie.” Kuijken leek daarmee te reageren op de eerdere insinuaties van Geert Wilders. De PVV-leider deelde vorige week op X ongeverifieerde en later weersproken berichten waarmee hij twijfel zaaide over de verkiezingsuitslag.

Daarop kwamen er honderd verzoeken – meer dan ooit – voor een complete, landelijke hertelling van álle stemmen bij de Kiesraad binnen, met als enige motivatie dat er ‘iets’ niet zou kloppen. In werkelijkheid was er maar bij drie van de 10.000 stembureaus een telverschil van meer dan vijftien stemmen. Kuijken: „Het is mensenwerk, dat betekent dat er onvolkomenheden voorkomen.”

De berichten waarmee de uitslag ter discussie werd gesteld noemt Kuijken ‘vervelend en verstorend’. „Maar ja, ik ga er niet over. Wij doen ons werk.” Wel noemt hij het ‘vervelend’ dat er twijfel wordt gezaaid. „Omdat ik weet dat het niet nodig is.”

Opkomst

In een openbare zitting in het Tweede Kamergebouw vertelde voorzitter Kuijken vrijdagochtend dat er 10.571.990 geldige stemmen zijn uitgebracht. De opkomst was 78,3 procent, iets lager dan in 2023.

Veel werd de afgelopen week al duidelijk: dat D66 en de PVV allebei 26 zetels hebben, maar dat D66 wel meer stemmen heeft binnengehaald en dus de grootste partij is. Het verschil tussen beide partijen is 29.628 stemmen in het voordeel van D66. De VVD heeft definitief 22 zetels, GroenLinks-PvdA 20 zetels en CDA 18 zetels.

Ook komen vijf kandidaat-Kamerleden die op een onverkiesbare plek op de lijst stonden tóch de Kamer in: zij kregen dankzij de actie van Stem op een vrouw genoeg voorkeursstemmen. Het gaat bij GroenLinks-PvdA om zittende Kamerleden Barbara Kathmann en Mikal Tseggai en nieuwkomers Fatihya Abdi en Lisa Vliegenthart.

Bij D66 is Marieke Vellinga-Beemsterboer dankzij voorkeursstemmen toch verkozen. Zij stond op nummer 27 van de lijst en zou normaal gesproken ten koste van de nummer 26, Dion Huidekooper, in de Kamer komen. Maar Huidekooper hoeft niet te treuren: Koen Castelein, de nummer 22 van de lijst, was zo overdonderd door de onverwachte winst van D66 dat hij afziet van het Kamerlidmaatschap.

Stemmenkanonnen

Uit de verkiezingsuitslagen werd ook al duidelijk wie de stemmenkannonnen bij de partijen zijn – afgezien van de lijsttrekkers, die altijd veel stemmen krijgen. VVD-minister Vincent Karremans (de nummer 4) spande de kroon: hij kreeg meer dan 300.000 stemmen. Ter vergelijking: BBB-minister Mona Keijzer kreeg er zo’n 111.000, nét iets minder dan haar partijleider Caroline van der Plas (122.000).

Van de lijsttrekkers was Geert Wilders het populairst: hij kreeg in zijn eentje meer dan 1,5 miljoen stemmen. D66-lijsttrekkers Rob Jetten kreeg er bijna 1,2 miljoen.

Al onze podcasts vind je op ad.nl/podcasts. Schrijf je hier in voor onze politieke nieuwsbrief.

KIJK OOK naar deze video’s over de politiek: