Kanawu Radio number 1 news portal
De aantijgingen van Geert Wilders over het mogelijk sjoemelen met stemmen zijn totaal uit de lucht gegrepen, meldt de gemeente Zaanstad aan deze site. „Er is niets van waar. De berichten zijn zonder enige verificatie gedeeld en volledig verzonnen.” Deskundigen zeggen dat dit past in een bredere ‘Trumpiaanse beweging van het ter discussie stellen van legitimiteit van instituties’.
In een bericht dat Wilders op X heeft gedeeld, wordt gesteld dat in Zaanstad vijftien volle containers met getelde stemmen zijn verdwenen. Een busje met aanhanger zou deze naar het gemeentehuis brengen, maar zou daar ‘nooit zijn aangekomen’. Er zou volgens de melder voor 75 procent zijn gestemd, waarvan 61 procent op de PVV.
Geen bewijs
PVV-leider Geert Wilders deelde op X (voorheen Twitter) een tweetal berichten waarin op zijn minst de suggestie werd gewekt dat er gesjoemeld is met stemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen.
‘Ondermijnen het vertrouwen’
Dit past in een bredere Trumpiaanse beweging van het ter discussie stellen van legitimiteit van instituties, zegt Rob van Eijbergen, hoogleraar Integriteit aan de Vrije Universiteit. „Als Wilders vermoedens heeft van misstanden moet hij dat melden bij de Kiesraad. Zijn insinuaties zijn niet op feiten gebaseerd en ondermijnen het vertrouwen in de overheid en daarmee de rechtsstaat.”
Wat Wilders insinueert over Zaanstad is sowieso zéér onwaarschijnlijk: twee jaar geleden, toen de PVV de grootste werd, kwam de partij op geen enkel stembureau in die gemeente ook maar in de buurt van 61 procent van de stemmen. Dit jaar komt de PVV in Zaanstad uit op 18 procent. De opkomst die het bericht van Wilders noemt is ook niet juist: in Zaanstad is dit jaar 72 procent komen stemmen, niet 75 procent.
Natuurlijk gaat het weleens mis bij stembureaus, zegt staatsrechtdeskundige Paul Bovend’Eert, voormalig hoogleraar aan de Radboud Universiteit. Ook deze verkiezingen, bijvoorbeeld. In twee gemeenten zijn per ongeluk verkeerde stembiljetten gebruikt, meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken.
„Dat is menselijk en gebeurt soms bij een verkiezingsproces”, zegt Bovend’Eert. In de Limburgse gemeente Stein en het Groningse Westerwolde zijn daardoor in totaal 260 stemmen ongeldig verklaard, omdat er een verkeerd biljet was gebruikt. Dit was een fout van de leverancier, meldt het ministerie.
Wat Wilders insinueert is echter van een ander kaliber, ziet Bovend’Eert. „Hier worden politieke spelletjes gespeeld. Schijnmanoeuvres die helemaal nergens op slaan. Als je zulke beschuldigingen uit, dat er bewust wordt gefraudeerd, moet je dat baseren op sterke vermoedens of bewijzen, anders heeft het geen enkele waarde. Dat doet hij niet en dat is kwalijk.”
Slechte verliezer
Wat Wilders doet is overigens niet strafbaar. „Maar het getuigt wel van slecht verliezerschap als je het kiesproces de schuld geeft van een verkiezingsuitslag die je niet bevalt”, zegt Douwe Jan Elzinga, emeritus hoogleraar staatsrecht (Rijksuniversiteit Groningen). „Het zou kunnen dat er in andere landen met verkiezingen wordt gerommeld, maar voor Nederlandse verhoudingen is dat volkomen ondenkbaar. Vijftien containers met stemmen is bovendien nogal veel, de suggestie dat deze vermist zijn geraakt lijkt mij onzin en buitenproportioneel.”
Collega Bovend’Eert snapt daarbij niet welke tactiek hier nu achter zit. „Het maakt niet eens uit wie de grootste partij wordt, Wilders is door anderen buitenspel gezet en speelt geen rol in de formatie. Je kunt je afvragen waarom hij dit doet, en met welk doel?” Collega-hoogleraar staatsrecht Wim Voermans richt zich direct tot de PVV-leider. ‘Dit kan je niet maken. Zo onafhankelijk en deskundig als de Nederlandse Kiesraad krijg je ze bijna niet. Trumpiaanse soort hetze‘, schrijft Voermans op X.
Uiteindelijk slaat dit vooral terug op Wilders zelf, denkt Elzinga. „En het zal hem niet in dank worden afgenomen. De meeste mensen weten dat het verkiezingsproces in Nederland zorgvuldig is ingericht. De schade aan de rechtsstaat zal daarom waarschijnlijk beperkt blijven, maar in het parlement zal dit onderwerp zeker nog aan de orde komen. Als Wilders de illusie heeft dat hij dit politiek kan uitbuiten, dan zou dat nog wel eens nadelig voor hem kunnen aflopen.”
Reactie Kiesraad
De gemeente Maastricht, die ook genoemd wordt in het bericht van Wilders, stelt dat daar ‘geen onregelmatigheden’ zijn geconstateerd rond het verkiezingsproces. De Kiesraad heeft ‘geen opvatting’ over de tweets Wel benadrukt de woordvoerder dat ze ‘meteen gereageerd’ hebben toen Wilders insinueerde dat verkiezingssoftware zou zijn getest door een bedrijf waar een D66’er zou werken. Dat was onzin. De huidige versie van de software, zo schreef de Kiesraad, is getest door een ander bedrijf.
Retoriek van Trump
De ongefundeerde beschuldigingen van Wilders doen sterk denken aan de retoriek die de Amerikaanse president Donald Trump bezigt. Bij de afgelopen verkiezingen trok hij de boel nog in twijfel. ‘Er wordt veel gesproken over gigantisch valsspelen in Philadelphia. Wetshandhaving is op komst!’ schreef Trump in november vorig jaar. De politie zei toen niet te weten waar Trump precies op doelde. Er werden geen problemen rond het stemmen gemeld.
Tijdens de verkiezingen daarvoor, die hij verloor, klaagde Trump ook al over enorme fraude. Maar officiële instanties zagen toen geen onregelmatigheden.