Kabinet lijkt in troonrede tussen de regels door ‘sorry’ te zeggen

Het kabinet-Schoof heeft door de snelle val na minder dan een jaar nog niet veel kunnen laten zien. En dus hopen de demissionaire ministers de komende maanden toch nog een aantal wetswijzigingen door de Tweede Kamer te krijgen. In de troonrede die zij de koning lieten uitspreken, staken ze een vragende hand uit naar de oppositie: laten we niet alleen maar tegenover elkaar staan.

De woorden van de koning richting de aanwezige leden van de Tweede – en Eerste Kamer in de Koninklijke Schouwburg klonken bijna deemoedig. Het kabinet realiseert zich, zo klinkt het, dat ‘haar polsstok niet verder reikt dan u toestaat.’ De steun van de aanwezige parlementariërs is keihard nodig de komende maanden, het kabinet van VVD en BBB leunt op slechts 32 van de 150 zetels.

Bovendien: het kan nog wel een dik half jaar duren voor er na de verkiezingen een nieuw kabinet aantreedt. „Maar de zorgen van mensen kennen geen pauzeknop”, aldus de koning. Kortom: help ons nog iets voor elkaar te krijgen. Want mensen maken zich zorgen over hun inkomen, de woningnood en de veiligheid op straat, zei de koning. „Dat is wat mensen primair bezighoudt.’’

Hoewel de koning het niet met zo veel woorden zei, leek het demissionaire kabinet tussen de regels door ook een soort van ‘sorry’ te zeggen. Vorig jaar was de troonrede immers nog vol bravoure. Het toen net aangetreden kabinet beloofde toen dat het zou afrekenen met de ‘kan niet-’mentaliteit. Grote problemen van de mensen zouden voortvarend worden aangepakt. Maar door intern geruzie tussen de vier regeringspartijen klapte dat voornemen als een luchtballon uit elkaar.

Samenwerken wordt nog een hele toer, de polarisatie is doorgedrongen tot de politiek. Of vice versa: politici wakkeren het vuur aan op straat. „Helaas staan mensen vaker tegenover elkaar. Op straat, online, op universiteiten, maar óók in Den Haag. Met uitgesproken opvattingen: voor of tegen, zwart of wit. Alsof het gelijk van de een automatisch het ongelijk inhoudt van de ander. Terwijl de werkelijkheid oneindig veel complexer is dan dat.’’

Volgens de koning is het kabinet zich ervan bewust dat het daar zelf ook een rol in heeft. En dus is het kabinet ‘bereid elkaar op een volwassen manier de hand te reiken met als doel tot oplossingen te komen’.

Maar er moet echt nog veel gebeuren, aldus de koning. De slachtoffers van de toeslagenaffaire zijn nog steeds niet allemaal geholpen en de schade in Groningen is nog niet hersteld. Ook moet er iets gebeuren aan de veiligheid. „We kunnen niet accepteren dat vrouwen onveilig zijn op straat.’’

Hetzelfde geldt voor mensen met een keppeltje, een hoofddoek of twee mannen die hand in hand willen lopen. En dus liet het kabinet de koning zeggen: „Hopelijk is er een basis om gezamenlijke stappen vooruit te blijven zetten.’ Het klonk bijna als een smeekbede.