Het kabinet is gevallen, dus grootse plannen ontbreken op deze Prinsjesdag. Toch staat er een aantal opvallende maatregelen in de stukken. Zo krijgt Nederland voor het eerst in jaren weer een nieuw rijksmuseum. De belangrijkste plannen op een rij.
⚡Energie
Er komt tóch subsidie voor windenergie. Het kabinet trekt 1 miljard euro uit om de bouw van windparken op de Noordzee te stimuleren.
Huishoudens gaan toch ietsje méér betalen voor energie. In het voorjaar leek er nog een korting te komen op de energiebelasting van 640,21 euro (+ 0,8 procent) in 2026. Maar die wordt een beetje naar beneden bijgesteld, er gaat ongeveer 2,50 euro van de korting af.
Wel kunnen huishoudens met een laag inkomen vanaf de winter van 2026/2027 weer een tegemoetkoming voor hoge energiekosten krijgen. Het kabinet stort daarvoor 60 miljoen euro in een speciaal energiefonds voor komende winter. Ook wordt er 174,5 miljoen euro Europees geld in dat fonds gestort.
💶 Financiën
Het was al aangekondigd, maar gezoete zuiveldranken zoals Chocomel en Fristi worden 26 cent per liter duurder. Omdat er een ‘vleugje’ zuivel in zit, gold de bestaande suikertaks niet voor dit soort drankjes. Maar die uitzondering wordt nu geschrapt.
Wie een huis erft of geschonken krijgt, gaat meer belasting betalen over die gift. Nu hanteert de fiscus nog de WOZ-waarde van de woning, maar vanaf volgend jaar gaat de Belastingdienst kijken naar de werkelijke waarde van het huis (en die is vaak hoger).
Wie vanaf volgend jaar een oldtimer koopt, gaat óók wegenbelasting betalen. Eerder gold er voor auto’s van veertig jaar en ouder een vrijstelling, maar die wordt afgeschaft. Wie een elektrische auto rijdt, betaalt mínder wegenbelasting: de korting die al geldt wordt verhoogd van 25 naar 30 procent.
🏠 Wonen
Om het woningtekort terug te dringen, wil het kabinet het makkelijker maken voor huizenbezitters om hun woning te ‘splitsen’, zodat er twee huishoudens kunnen wonen. Ook woningdelen of het tijdelijk in huis nemen van een student moet makkelijker worden.
Gemeenten krijgen door aanpassingen van de Leegstandwet meer mogelijkheden om leegstaande woningen aan te pakken. Zo kunnen gemeenten eigenaren verplichten dat een pand weer bewoond of in gebruik moet zijn.
De komende jaren is 56 miljoen euro beschikbaar voor funderingsproblemen die in grote delen van het land spelen. Het geld wordt vooral gestoken in onderzoek naar hóé die problemen moeten worden aangepakt.
Meer huishoudens komen in aanmerking voor huurtoeslag. Dat komt doordat de maximale huurprijs vervalt. Naar verwachting komen zo’n 170.000 huishoudens extra in aanmerking voor huurtoeslag. Dat kan voor hen honderden euro’s per jaar schelen.
🖼️ Cultuur
Panorama Mesdag wordt een rijksmuseum. In dit Haagse museum is het beroemde cilindervormige panorama van Scheveningen te zien, geschilderd door Hendrik Willem Mesdag, met een omtrek van 120 meter. Het museum verkeert in financieel zwaar weer en daarom schiet het kabinet te hulp met 1,8 miljoen euro.
🏥 Zorg
De zorgpremie wordt volgend jaar zo’n 32 euro per jaar hoger dan dit jaar. Dat is minder dan 3 euro per maand, zo verwacht het kabinet. Voor lagere inkomens wordt dat bedrag gecompenseerd door een hogere zorgtoeslag. Door de stijging komt de gemiddelde zorgpremie in 2026 uit op 159 euro per maand.
Het kabinet trekt extra geld uit voor de jeugdzorg. Gemeenten kampen nu met enorme tekorten. Eerder dit jaar was al afgesproken dat er daarom 3 miljard euro extra naar de gemeenten gaat. Daar komt nu nog eens 728 miljoen euro bovenop.
Om slachtoffers van huiselijk geweld beter te beschermen, gaat er extra geld naar de vrouwenopvang. Er wordt structureel 12 miljoen euro per jaar meer uitgetrokken voor meer opvangplekken.
🪖 Defensie
Om de gevechtskracht van ons leger snel te vergroten, stijgt het budget van defensie met 3,4 miljard euro volgend jaar naar 26,8 miljard euro. Dat is geen nieuw geld, maar geld dat uit komende jaren ‘naar voren wordt gehaald’. Met de kasschuif komen de uitgaven voor de krijgsmacht uit op 2,2 procent van het bbp.
Defensie zet met dat geld in op moderne technologie zoals drones en satellieten. Ook wordt er geld uitgetrokken voor wapensystemen, munitie en militairen.
📚 Onderwijs
Om het lerarentekort aan te pakken, wordt volgend jaar flink de knip getrokken: 272,4 miljoen euro. 54 miljoen euro wordt gestoken in het stimuleren van zij-instromers, mensen die zich laten omscholen als leraar. Voor leraren die meer uren willen werken, is 5 miljoen euro beschikbaar.
De bezuiniging op de onderwijskansenregeling, waardoor er minder geld beschikbaar zou zijn om onderwijsachterstanden weg te werken, is definitief van de baan. Maar het ministerie moet wél extra bezuinigen. Er is vanaf komend jaar minder geld om scholen en culturele instellingen te compenseren voor hogere energiekosten en huisvestingskosten. Ook is er vanaf 2029 minder geld voor bonussen voor leraren.
Op alle scholen komt meer aandacht voor de basisvaardigheden: lezen, schrijven en rekenen. Op de mbo’s worden álle beginnende studenten extra bijgespijkerd op taal en rekenen – als dat nodig is. Voor het huidige en komende studiejaar is daarvoor 47,2 miljoen euro beschikbaar.
🛂 Asiel en migratie
Afgewezen asielzoekers die niet terug kunnen naar hun land van herkomst, wil het kabinet opvangen in terugkeerhubs in andere landen. Die landen krijgen dan geld in ruil voor opvang. Nederland trekt daarvoor een bedrag uit dat oploopt tot 118 miljoen euro in 2028. Ook komen er meer cellen voor ongewenste vreemdelingen.
Oekraïense vluchtelingen moeten meer ‘zelfredzaam’ worden, door Nederlands te leren en werk te vinden. Het kabinet wil ook vrijwillige terugkeer van Oekraïners ‘stimuleren’, wel zodra dat mogelijk is.
🚜 Landbouw
Boeren krijgen niet de eerder aangekondigde korting op brandstof, de zogeheten rode diesel. De 146 miljoen euro die de maatregel zou kosten, wordt nu onder meer gestoken in regelingen voor bedrijfsovername, robotisering en verduurzaming. Zo komt het geld ‘sneller op het boerenerf terecht’, aldus het kabinet.
🚂 Vervoer
Het was al eerder bekend, maar nu is het officieel: de bezuiniging van 110 miljoen euro op het ov in grote steden is van de baan.
Om de veiligheid in het openbaar vervoer te verbeteren, voor zowel reizigers als personeel, wordt er 12 miljoen euro uitgetrokken om NS-medewerkers van bodycams te voorzien. Ook is er 20 miljoen euro beschikbaar om stations veiliger te maken.
Chauffeurs die de hele dag onderweg zijn, moeten meer rustplekken krijgen, inclusief goede voorzieningen. Daarvoor is 43 miljoen euro beschikbaar.
⚖️ Justitie
Justitie vreest ongeveer 8 miljoen euro kwijt te zijn aan mensen die in beroep gaan tegen verkeersboetes. Er zijn steeds meer bedrijfjes die beboete burgers bijstaan door voor hen in beroep te gaan op basis van no cure no pay.
💼 Werk
Werklozen hebben vanaf 1 januari 2028 nog maar recht op maximaal achttien maanden WW-uitkering. Eerder was het plan om al in 2027 de WW te verkorten.
Werknemers van een sociaal ontwikkelingsbedrijf krijgen 37 euro bruto per maand compensatie omdat hun salaris dit jaar onbedoeld is gedaald. Het kabinet trekt daar 111 miljoen euro voor uit.
Werkende ouders die hun kinderen naar de opvang brengen, zijn volgend jaar goedkoper uit. De kinderopvangtoeslag gaat omhoog. In totaal trekt het kabinet daar 199 miljoen euro voor uit.
Het kabinet trekt extra geld uit om de problemen bij het UWV op te lossen. Er wordt 213 miljoen euro gereserveerd voor nabetalingen als gevolg van herstelacties. Veel mensen kregen afgelopen jaren een te hoge of te lage arbeidsongeschiktheidsuitkering.
✏️ Binnenlandse Zaken
Gemeenten krijgen eenmalig 60 miljoen euro omdat zij op 29 oktober de Tweede Kamerverkiezingen moeten organiseren.
In Groningen verrijst mogelijk een AI-fabriek. Het kabinet zegde eerder al 70 miljoen euro toe, nu wordt bekend dat via de regio-agenda Nij Begun er nog eens 60 miljoen euro in wordt gestoken. Met zo’n fabriek voor kunstmatige intelligentie wil ons land minder afhankelijk worden van Amerikaanse en Chinese AI-ontwikkelaars.
Daarnaast is er in totaal 2,5 miljard euro vrijgemaakt voor een veilig en toekomstbestendig Groningen. Daarmee maakt het kabinet een begin met het inlossen van een ereschuld na alle gevolgen van de gaswinning in het gebied. Van dat bedrag gaat geld naar jongeren, armoedebestrijding en hulp bij mentale problemen.
🌍 Buitenland
Om slachtoffers van noodsituaties, zoals natuurrampen, snel te helpen, trekt het kabinet volgend jaar 475 miljoen euro uit.
Het kabinet moet snijden in diplomatieke posten in het buitenland. Maar welke ambassades of consulaten moeten inkrimpen of sluiten, wordt nog onderzocht.
Om handel tussen ons land en ontwikkelingslanden en ontwikkelingslanden onderling te stimuleren, trekt het kabinet 100 miljoen euro uit. Dat is ook goed voor Nederlandse bedrijven, meent het kabinet.
Lees alles over Prinsjesdag 2025
• Reken het hier uit: dit betekenen de prinsjesdagplannen voor jouw portemonnee
• Oranjes stralen op Prinsjesdag: nieuwkomer Ariane in donkerblauw, Máxima struikelt op rode loper
• Troonrede klonk bijna als een smeekbede aan Kamer: help ons, anders valt het land stil
KIJK OOK naar deze video’s over de politiek:
Kanawu Radio number 1 news portal