GroenLinks-PvdA neemt voor het eerst migratiesaldo op in verkiezingsprogramma: ‘Maximaal 60.000 mensen erbij per jaar’

Het migratiesaldo is het verschil tussen mensen die uit ons land vertrekken en mensen die zich juist in Nederland vestigen. Vorig jaar lag dat aantal op zo’n 109.000 mensen. GroenLinks-PvdA wil dat aantal fors drukken, vooral door het aantal arbeidsmigranten te verminderen, en dan met name in laagbetaalde banen. De vraag naar die banen, vaak in de logistiek, (glas)tuinbouw, vleessector en metaal, moet minder worden door de economie ‘anders in te richten’.

Lijsttrekker Frans Timmermans wil ‘ook minder asielaanvragen’, zegt hij in een toelichting. „Maar wel van mensen die geen recht hebben op asiel.” Zij moeten aan de Europese buitengrenzen worden tegengehouden. „Zo ontstaat er ruimte voor mensen die vluchten voor oorlog en geweld.”

Timmermans verwacht niet dat het punt omstreden is in de achterban van GroenLinks en PvdA. „Ik denk dat dit inmiddels iets is wat door onze achterban wordt gedeeld.”

Net als SP en NSC vindt GroenLinks-PvdA dat het minimumloon omhoog moet naar 18 euro per uur (van 14,40 euro nu). Ook wordt het eigen risico in de zorg stapsgewijs afgebouwd en gaan mensen uit de middenklasse in de plannen van de partij een lagere zorgpremie betalen.

Rijkere mensen én grote bedrijven moeten juist méér betalen. Zo introduceert de partij een miljonairsbelasting. Waar precies de vermogensgrens ligt, blijft in het verkiezingsprogramma onduidelijk. Mogelijk wordt dat wel duidelijk als de doorrekening door het Centraal Planbureau bekend wordt.

„Rijkdom gunnen we iedereen”, zegt Timmermans bij de presentatie van het programma in het Nutshuis in Den Haag. „Maar die rijkdom wordt wel eerlijker verdeeld dan nu.”

In kleine dorpen moeten weer bussen gaan rijden, óók in de avond, en de partij wil het basispakket van de zorgverzekering uitbreiden met brillen voor kinderen, spraakcomputers, tandartszorg en fysio. Kinderopvang en bibliotheekabonnementen worden gratis. De verkorting van de WW wordt teruggedraaid: wie zijn baan verliest, blijft in de plannen twee jaar recht houden op een uitkering.

Als alle ambitieuze plannen niet bekostigd kunnen worden door de miljonairsbelasting en belasting voor grote bedrijven alleen, laat GroenLinks-PvdA de staatsschuld oplopen. „We moeten de komende jaren wel fors investeren, ook als dat ten koste gaat van de staatsschuld”, zegt Timmermans. „We lopen al zo veel achter.”

Timmermans schrijft in het voorwoord dat het programma de jaren van stilstand ‘van opeenvolgende rechtse kabinetten’ moet doorbreken. Het kabinet-Schoof heeft problemen niet opgelost, vindt Timmermans. Zijn partij belooft dat wel te doen, al blijft de uitwerking nog vaak vaag.

Zo wil de partij het stikstofprobleem oplossen door piekbelasters uit te kopen of te verplaatsen. Gedwongen uitkoop is ‘een stok achter de deur’. De vrijgekomen stikstofruimte moet worden opgeslagen in een ‘stikstofbank’. De overheid mag daar als eerste ruimte van ‘kopen’ voor woningbouw, energietransitie, defensie en infrastructuur. Ook zegt GroenLinks-PvdA PAS-melders te willen helpen, oftewel bedrijven en ondernemers die voor het Programma Aanpak Stikstof (PAS) een melding deden bij de overheid. Op welke manier blijft onduidelijk.

Veel plannen uit het verkiezingsprogramma maakte Timmermans de afgelopen maanden al bekend. Het ‘toekomstfonds’ van 25 miljard euro om te investeren in de Nederlandse economie bijvoorbeeld. Ook was al bekend dat de partij een ‘klimaatticket’ wil, waarmee voor een vast bedrag per maand in de daluren onbeperkt kan worden gereisd in het openbaar vervoer. Die prijs is nu wel hoger dan in het eerdere plan: toen zou de maandkaart nog 49 euro kosten, nu 59 euro.

Vorige week nog werd duidelijk dat GroenLinks-PvdA kansen ziet om huizen te bouwen bij vliegvelden en op landbouwgrond. Ook moet het voor bijvoorbeeld vrienden makkelijker worden om samen te gaan wonen en moeten grote woningen makkelijker gesplitst kunnen worden. En als de huisbaas een woning weigert te isoleren, krijgt de huurder korting op de huur.

Alle treinen worden, als het aan GroenLinks-PvdA ligt, elektrisch. De meeste treinen rijden in ons land al dankzij stroom van de bovenleiding, maar in het noorden en oosten zijn nog trajecten waar de treinen op diesel rijden. De Noord-Zuidlijn in Amsterdam wordt doorgetrokken naar Schiphol en Hoofddorp. Internationale treinreizen moeten aantrekkelijker worden door de prijzen van vliegtickets te verhogen.

De partij wil de A27 bij Utrecht niet verbreden om landgoed Amelisweerd te behouden. Ook vindt GroenLinks-PvdA dat vanaf 2030 in Nederland alleen nog elektrische auto’s, brommers en snorfietsen verkocht mogen worden.

Al onze podcasts vind je op ad.nl/podcasts. Schrijf je hier in voor onze politieke nieuwsbrief.