• 

  Fleur Launspach

  correspondent Verenigd Koninkrijk en Ierland

Nieuwe afspraken tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk om asielzoekers terug te sturen, gaan in vanaf vandaag. Migranten en asielzoekers die illegaal het Kanaal oversteken, kunnen worden vastgezet en teruggestuurd naar Frankrijk.

De migratiedeal werd door president Macron en premier Starmer vorige maand aangekondigd, toen de Franse president op staatsbezoek in het Verenigd Koninkrijk was. Het is voor het eerst sinds Brexit dat de Britten migranten die zonder geldige papieren aan de Engelse kust aankomen, kunnen terugsturen.

De deal heet One in, one out, want voor elke migrant die wordt teruggestuurd, mag er één asielzoeker legaal vanuit Frankrijk naar het Verenigd Koninkrijk komen, mits die aan bepaalde voorwaarden voldoet.

Gevaarlijke overtocht

Maar over de exacte aantallen heerst wel enige onduidelijkheid en controverse. Volgens politieke bronnen zouden er in de eerste pilotperiode zo’n 50 mensen per week worden teruggestuurd, terwijl er momenteel wekelijks via het Kanaal vanuit Frankrijk zo’n 800 migranten aankomen in het VK. Dat is dus niet bepaald “één-in-één-uit”.

Toch is de hoop dat de terugstuurregeling een afschrikkend effect heeft op migranten en asielzoekers. Het risico dat je meteen teruggestuurd kan worden, zou mensen moeten ontmoedigen om de oversteek over het Kanaal überhaupt te maken. De overtocht in gammele en overladen rubberboten is gevaarlijk: eens in de zoveel maanden zinkt er een boot en verdrinken de inzittenden.

De rubberboten die het Kanaal oversteken vormen een probleem dat opeenvolgende Britse regeringen niet hebben kunnen oplossen. De vorige conservatieve premier Rishi Sunak lanceerde de slogan “Stop de boten” en voerde verschillende dure juridische procedures om migranten te kunnen uitzetten naar het Afrikaanse land Rwanda.

Dat plan kwam uiteindelijk nooit van de grond. De huidige Labour-premier Starmer belooft nu, onder de politieke leuze Smash the gangs, de criminele smokkelnetwerken achter de migratie te ontmantelen. Maar ook dat blijkt lastig.

Ondertussen stijgen de aantallen: dit jaar wisten tot nu toe 25.000 mensen Engeland via het Kanaal te bereiken, 49 procent meer dan in 2024 rond deze tijd. De stroom bootjes die aankomen op de Britse stranden is politiek dynamiet: voor kiezers hoort het bij de top drie van belangrijkste thema’s, naast de gezondheidszorg en de economie.

Het falende beleid om de bootmigratie terug te dringen is bovendien koren op de molen voor oppositiepartijen zoals Reform, de extreemrechtse anti-immigratiepartij van Nigel Farage.

Vertrouwen in de politie

In de afgelopen weken zijn er meerdere anti-migratieprotesten geweest rondom hotels waarin asielzoekers worden opgevangen terwijl hun aanvraag loopt. De onrust werd mede veroorzaakt door twee recente incidenten.

Een asielzoeker in Epping wordt verdacht van het aanranden van een 14-jarig meisje in een hotel. In de andere zaak gaat het om twee Afghaanse mannen die worden verdacht van het verkrachten van een 12-jarig meisje in Warwickshire.

Bij die demonstraties speelt ook het vertrouwen in de politie een rol: die zou lokale politici en bestuurders hebben gevraagd om de achtergrond van de verdachten niet openbaar te maken, juist uit angst om onrust en maatschappelijke spanningen aan te wakkeren.

Dit heeft tot discussie geleid over transparantie over de etnische achtergrond van verdachten. In de komende weken worden ook weer nieuwe protesten verwacht tegen immigratie en de opvang van asielzoekers.