Kanawu Radio number 1 news portal
VERKIEZINGENFrans Timmermans wordt opnieuw lijsttrekker van GroenLinks-PvdA bij de Tweede Kamerverkiezingen, meldt de partij. Tegenkandidaten waren er niet. Lees alles over de aanloop naar de verkiezingen in ons liveblog.
De belangrijkste punten
– De Tweede Kamerverkiezingen zijn op 29 oktober.
– Het bestuur van NSC draagt Eddy van Hijum voor als lijsttrekker. Zijn potentiële tegenstrever Diederik Boomsma, trekt zich terug. Eerder ontstond binnen de partij ruzie tussen twee kampen: een groep opteerde voor Eddy van Hijum en een ander blok neigde naar Diederik Boomsma.
-Het verkiezingsreces begint op 3 oktober. Tijdens dat reces zijn er geen vergaderingen in de Tweede Kamer, zodat partijen campagne kunnen voeren.
LIVEBLOG
BBB overweegt in 34 gemeenten mee te doen aan de komende gemeenteraadsverkiezingen. Dat maakt het partijbestuur bekend op de ledenvergadering in Apeldoorn. Het gaat veelal om plattelandsgemeenten en een aantal grotere steden, waar BBB kans ziet om mee te dingen naar raadszetels.
BBB wil meedoen met een eigen lijst in onder andere Amsterdam, Amersfoort, Leeuwarden, Hilversum en Groningen. BBB ziet vooral mogelijkheden in gemeenten in plattelandsprovincies. Zoals Friesland (Achtkarspelen, Súdwest Fryslân, Noardeast Fryslân, Dantumadiel, Weststellingwerf, Ooststellingwerf en De Fryske Marren) en Overijssel (Dinkelland, Berkelland, Hof van Twente en Raalte) en Gelderland (Barneveld, Ede, Apeldoorn, Doetinchem en Buren). In het zuiden van het land zijn het de Limburgse gemeenten Venray, Gulpen-Wittem, Beekdaelen en het Zeeuwse Sluis.
Ook Noord-Brabant heeft potentie voor BBB: Land van Cuijk, Maashorst en Tilburg. Verder zijn het in Drenthe de gemeente Coevorden, in Groningen Westerwolde, Het Hogeland en Midden-Groningen. Ook Zoeterwoude in Zuid-Holland kan BBB-raadsleden gaan tellen, als het aan het bestuur ligt.
Deze gemeenten zijn aangewezen als ‘kansrijk’, dat betekent niet dat ze ook meedoen. ,,Er is een stevige basis, maar als we het toch niet zien zitten, doen we het niet,” vertelt bestuurslid Christel van der Stouw.
Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen konden lokale partijen zich als BBBondgenoot melden. Dat is ook deze verkiezingsronde weer mogelijk, aldus het bestuur.
PvdA’er Ahmed Aboutaleb wil meehelpen met de campagne van GroenLinks-PvdA. De oud-burgemeester van Rotterdam heeft zijn ‘aarzelingen’bij de samenwerking, en ‘bij de koers die we opgaan’. ,,Maar twijfel is goed. Wie niet twijfelt is van beton”, zei hij op het partijcongres in Nieuwegein, waar hij werd bedankt voor zijn inzet als PvdA-bestuurder. ,,Als de partij deze kant op wil, dan gaan we deze kant op.”
,,Ik ben vrij om een bijdrage te leveren aan elke partijbijeenkomst als dat behulpzaam zou kunnen zijn om de partij de grootste te maken. Want het maakt uit wie er aan de knoppen zit.” Aboutaleb kreeg van PvdA-voorzitter Esther-Mirjam Sent de gouden speld van verdienste uitgereikt, voor zijn inzet als PvdA-bestuurder.
Partijleider Rob Jetten (38) wordt opnieuw lijsttrekker voor zijn partij. De leden van D66 moeten zich er formeel nog over uitspreken, maar Jetten kreeg als enige kandidaat voldoende ondersteuningsverklaringen om aan een lijsttrekkersverkiezing mee te kunnen doen.
Jetten zit sinds 2017 in de Tweede Kamer. In 2022 werd zijn Kamerlidmaatschap onderbroken toen hij in het kabinet-Rutte IV minister voor Klimaat en Energie werd.
In 2018 volgde Jetten Alexander Pechtold op als fractievoorzitter en in 2023 nam hij het partijleiderschap van Sigrid Kaag over. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van dat jaar haalde D66 negen zetels.
Frans Timmermans wordt opnieuw lijsttrekker van GroenLinks-PvdA bij de Tweede Kamerverkiezingen, meldt de partij. Van de bijna 20.000 leden die hun stem uitbrachten in de lijsttrekkersverkiezing, steunde 78,7 procent Timmermans. Tegenkandidaten waren er niet.
Timmermans noemt het in een verklaring een ‘enorme eer’ om opnieuw bovenaan de kieslijst te staan. Bij de vorige Kamerverkiezingen stemde minder dan de helft van de GroenLinks-PvdA-kiezers op hem, een relatief laag percentage. De partij werd toen met 1,6 miljoen stemmen de een-na-grootste.
Zaterdag houdt de linkse dubbelpartij een congres. Eerder deze maand hebben de leden zich met ruime meerderheid uitgesproken voor een voorstel om volgend jaar in een nieuwe partij op te gaan.
Fleur Agema, inmiddels voormalig minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, weet nog niet of ze terugkeert in de Haagse politiek. Dat zei de PVV-politica donderdagavond in Goedenavond Nederland op NPO 1.
,,Ik was al een lastig Kamerlid voor mijn voorgangers − hoe lastig zou ik zijn voor mijn opvolger? Bovendien vind ik dat ik mijn kans heb gehad“, zei Agema.
Agema raakte haar ministerspost kwijt toen de PVV twee weken geleden uit de coalitie stapte. ,,Dat is zeker frustrerend“, erkende ze, al spaarde ze partijleider Geert Wilders, die met zijn partij uit de coalitie stapte. ,,Er wordt vaak gezegd: alle ballen op Geert, maar de andere coalitiepartijen waren er ook gewoon bij.” Ze benadrukte: ,,Ik heb vertrouwen in het zorghart van Geert Wilders.”
Agema heeft niet geprobeerd Wilders op andere gedachten te brengen toen hij besloot de stekker uit het kabinet te trekken. ,,Ik heb alles gegeven voor de zorg“, zegt ze. ,,Maar op een gegeven moment voel je dat het je uit handen wordt genomen. Dan rest alleen nog hoop.”
Het demissionaire kabinet komt niet tegemoet aan de eis van oppositiepartijen D66, CDA, ChristenUnie, SGP en JA21 om bezuinigingen op de onderwijsbegroting ongedaan te maken. De partijen dreigen in de Eerste Kamer tegen de voorjaarsnota te stemmen als het kabinet niet zou instemmen met hun wensen.
Minister Eelco Heinen (Financiën) ontraadt het amendement dat de partijen deze week hebben ingediend om de bezuiniging ongedaan te maken. Volgens hem is de dekking van het voorstel ondeugdelijk. De voorjaarsnota wordt op 1 juli besproken in de Eerste Kamer.
Het oppositieblok wilde met het voorstel onder meer verhinderen dat er minder geld gaat naar de onderwijskansenregeling, waardoor voornamelijk vmbo-scholieren extra ondersteuning krijgen. Ook moest worden voorkomen dat er bezuinigd wordt op basisvaardigheden zoals taal en rekenen.
In totaal willen de vijf partijen 407 miljoen euro aan bezuinigingen terugdraaien. Ze willen dat bekostigen door mensen de keuze te geven om later AOW op te nemen en de boetes voor kartelvorming te verhogen. Volgens Heinen levert die laatste maatregel onvoldoende op en zorgt flexibilisering van de AOW slechts voor een tijdelijke besparing en kan die pas in 2030 worden uitgevoerd.
De vijf partijen trokken vorig jaar ook al samen op om een deel van de bezuinigingen op onderwijs ongedaan te maken. Dat gebeurde toen na langdurige onderhandelingen met de coalitieleiders.
De Tweede Kamer wil dat het demissionaire kabinet gaat kijken of het mogelijk is om overwinsten van defensiebedrijven extra te belasten. Een motie van de Partij voor de Dieren die hiertoe oproept, kreeg donderdag een meerderheid. Het kabinet had het voorstel ontraden.
Het demissionaire kabinet mag blijven doorwerken aan de meeste onderwerpen op het gebied van Justitie en Veiligheid, vindt de Tweede Kamercommissie die daarover gaat. Alleen de transgenderwet en een reeks brieven over het experiment met legale wietteelt moeten volgens de Kamerleden wachten tot een nieuw kabinet aantreedt.
Na een kabinetsval bepaalt elke Kamercommissie welke onderwerpen controversieel worden verklaard en moeten wachten tot een nieuw kabinet aantreedt. De hele Tweede Kamer stemt naar verwachting op dinsdag over de lijsten die de commissies hebben opgesteld. De Kamer kan later ook weer op deze besluiten terugkomen.
In april heeft de Kamer een motie aangenomen met het verzoek om de transgenderwet in te trekken. Die wet zou het voor mensen makkelijker maken om het geslacht in hun paspoort te wijzigen. Een justitiewoordvoerder kon niet direct zeggen wat de gevolgen zouden zijn als de Kamer de wet op pauze zet.
De linkse oppositiepartijen in de Tweede Kamer hebben geen vertrouwen meer in landbouwminister Femke Wiersma (BBB). De motie van wantrouwen van GroenLinks-PvdA en Partij voor de Dieren werd gesteund door SP, DENK, D66 en Volt. Dat is niet genoeg voor een meerderheid, waarmee de motie is verworpen.
Laura Bromet (GroenLinks-PvdA) is helemaal klaar met de landbouwminister. ,,Deze minister kiest niet voor echte oplossingen, maar voor onderbuikpolitiek. Deze minister kiest niet voor het compromis, maar voor het negeren van Kamermeerderheden.” Ze verwijst daarmee naar het instellen van de hogere stikstofgrens, waar de Kamer kritisch op is.
De motie volgt op een stevig debat op woensdag. Daarin uitte ook voormalig coalitiepartij NSC zich uiterst kritisch richting Wiersma. NSC steunde de motie van wantrouwen niet. Hun Kamerlid Harm Holman spoorde in een kort debat de minister nog maar eens aan om snel aan de slag te gaan met het verminderen van de stikstofuitstoot.
De nieuwe minister en staatssecretaris op het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat willen met nieuw beleid komen, ook al is het kabinet demissionair. Op de vraag of minister Robert Tieman (BBB) zichzelf ziet als iemand die op de winkel past of als iemand die zelf een richting gaat kiezen, antwoordde hij: ,,Eigenlijk dat laatste.”
Daar sloot Thierry Aartsen (VVD), voorheen VVD-Kamerlid en nu staatssecretaris van Openbaar Vervoer en Milieu, zich bij aan. ,,We gaan zo meteen onze derde verkiezingen organiseren in vier jaar tijd. En mensen kijken toch ook vooral naar het kabinet om besluiten te nemen om Nederland vooruit te helpen.”
Welke keuzes de twee precies willen maken, zeggen ze nog niet. Tieman, over plannen om de waterkwaliteit te verbeteren: ,,Geef me nog even de tijd daarvoor. Maar we gaan wel zeker wat accenten nog neerzetten.” Aartsen, op een vraag over de prijzen van treinkaartjes: ,,Op dat soort dossiers gaan we nog even rustig inlezen.”
Wel noemen de bewindspersonen enkele thema’s die ze belangrijk vinden. Aartsen legde de nadruk op veiligheid in het openbaar vervoer. ,,Dat is iets wat mij nauw aan het hart gaat.” Behalve de waterkwaliteit noemde Tieman luchtvaart, zeevaart en bescherming tegen hoogwater.
Vier maanden voor de verkiezingen is het CDA in de peilingen bezig aan een opmars. In de jongste poll van I&O Research staat de partij van Henri Bontenbal op 21 zetels. Dat zijn er nu 5. Volgens de onderzoekers heeft de partij de potentie om op 29 oktober de grootste partij van het land te worden, omdat veel kiezers overwegen op het CDA te stemmen.
Volgens de onderzoekers zijn er nu vier partijen in de race om de grootste te worden. De PVV van Geert Wilders staat in de nieuwe peiling van I&O op 30 zetels, GroenLinks-PvdA op 29 en de VVD op 24 en het CDA op 21. De onderzoekers benadrukken dat dat een tussenstand is. Het is nog lang tot de stembussen open gaan. Wanneer wordt gekeken hoeveel kiezers overwegen op een van de vier partijen te stemmen, dan ontlopen de vier elkaar niet zo veel.
De BBB is van plan haar verkiezingsprogramma dit keer wél te laten doorrekenen door het Centraal Planbureau (CPB). Dat heeft Kamerlid Henk Vermeer gezegd. Twee jaar geleden kreeg de partij veel kritiek omdat zij niet liet uitrekenen hoe haar plannen zouden uitpakken voor de economie en overheidsfinanciën. Vermeer zei vandaag dat BBB met één zetel in de Tweede Kamer destijds niet ‘de capaciteit’ had om het CPB de stukken aan te leveren. Maar dat is wel wat vreemd gesteld: partijleider Caroline van der Plas verdedigde het besluit destijds juist door de betrouwbaarheid van de CPB-modellen in twijfel te trekken. Hoe dan ook, Vermeer wil nu alsnog in zee met het CPB. In zo’n CPB-doorrekening moet duidelijk worden waar alle plannen in de verkiezingsprogramma’s van worden betaald. In 2023 maakten slechts acht partijen van die mogelijkheid gebruik.
Kamerlid Diederik Boomsma trekt zich alsnog terug als kandidaat-lijsttrekker van NSC. ‘Ik was graag NSC-lijsttrekker geworden, maar niet zonder de steun van het bestuur en het kabinet’, aldus Boomsma dinsdag. Zo maakt hij de weg vrij voor Eddy van Hijum, de NSC-vicepremier kan nu de lijsttrekker worden van Nieuw Sociaal Contract. Al moeten de leden daar nog wel een officiële klap op geven.
De partijbesturen van GroenLinks en PvdA hebben Frans Timmermans voorgedragen als kandidaatlijsttrekker bij de komende Tweede Kamerverkiezingen. Een commissie bestaande uit Jeroen Dijsselbloem, Andrée van Es, Nelleke Vedelaar en Ineke van Gent kwam tot een unanieme voordracht die door beide besturen is overgenomen. Nu zijn de leden aan zet: zij hebben tot komende vrijdag om te stemmen over de voordracht van Timmermans. Het is niet bekend of er ook tegenkandidaten zijn.
,,Met een vriendelijke en open houding en een zeer uitgebreide ervaring in de binnen- en buitenlandse politiek ziet de commissie in hem een sterke, verbindende leider.”
In een eerste reactie zegt Timmermans: ,,Het is een enorme eer om voorgedragen te worden. Deze verkiezingen gaan we als partij strijden om samen vooruit te gaan. Wij geloven dat we alleen samen vooruit gaan. Alleen samen staan we sterk.”
De leden van de twee partijen kunnen zich tot vrijdag via een stemming uitspreken over de voordracht.
Het bestuur van de SGP draagt Chris Stoffer voor als lijsttrekker bij de Tweede Kamerverkiezingen. Stoffer (50) is sinds 2023 partijleider van de SGP, hij nam toen het stokje over van Kees van der Staaij. Op vrijdag 4 juli stemmen leden digitaal over deze voordracht.
,,Stoffer is een bewezen verbinder en kundig voorman”, vindt SGP-partijvoorzitter Dick van Meeuwen. ,,Hij heeft oog voor iedereen en zegt waar het op staat.” Partijleider Chris Stoffer noemt het vertrouwen en de voordracht ‘heel eervol‘.
Het NSC-partijbestuur draagt demissionair vicepremier Eddy van Hijum voor als lijsttrekker. Als mede-oprichter van NSC stond de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ‘aan de basis van de partij’. Dat weegt voor het bestuur zwaar. Volgens het bestuur is hij ‘in staat het gedachtegoed van NSC verder te brengen’. „In een politiek landschap dat steeds verder polariseert, staat Eddy voor verbinding, betrouwbaarheid en leiderschap”, aldus voorzitter Kilian Wawoe.
Het is echter allerminst zeker of Van Hijum het ook daadwerkelijk wordt. Kamerlid Diederik Boomsma heeft namelijk ook zijn vinger opgestoken en hij kan een lijsttrekkersverkiezing afdwingen.
Het was subtiel en indirect, maar koning Willem-Alexander heeft in Eindhoven een kritische noot gezet bij het handelen van het kabinet. Hij oogstte er een daverend applaus mee van de 3350 bezoekers van het VNG-congres, waar hij zijn uitspraken deed. Dat zijn burgemeesters, wethouders en gemeenteraadsleden.
„Voor versterking van vertrouwen is een goede samenwerking met het rijk en met de provincies essentieel. U moet ervan uit kunnen gaan dat wetten, regels en beleidskaders helder, consistent en uitvoerbaar zijn en dat er voldoende middelen beschikbaar zijn voor de uitvoering van uw omvangrijke – en toenemende – taken.”
Daarmee sluit hij aan bij kritiek vanuit gemeenten en provincies op onder meer het schrappen van de Spreidingswet voor de opvang van Asielzoekers. Of bij het wegstrepen van water als leidend principe bij plannen voor bijvoorbeeld woonwijken.
Maar vooral is er door gemeenten een stevige strijd gevoerd met het kabinet over de middelen die ze uit de rijkskas krijgen. Daar heeft het kabinet miljarden euro’s op bezuinigd, hoewel de scherpste kantjes daar inmiddels vanaf zijn gehaald.
De koning stak de gemeentevertegenwoordigers ook een hart onder de riem:„Tegelijkertijd is het beslist niet zo dat u maar hulpeloos moet afwachten wat in Den Haag wordt besloten. Integendeel: gemeenten hebben een unieke positie om het voortouw te nemen bij het aandragen van oplossingen.”
De Tweede Kamer komt vanaf vrijdag 3 oktober niet meer bij elkaar vergaderen. De laatste drieënhalve week tot aan de verkiezingen van 29 oktober willen de partijen gebruiken om campagne te voeren.
Over drie weken op 4 juli gaat de Kamer met zomerreces. Pas op 1 september komen de parlementariërs weer terug naar Den Haag. Daarna vergaderen ze nog maar vijf weken voor het verkiezingsreces begint.
Daniëlle Jansen moet namens NSC de nieuwe minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport worden. Dat maakt de partij zondagavond bekend. Zij zit al namens de partij in de Tweede Kamer.
Ook is er een nieuwe staatssecretaris voor Buitenlandse Handel op het oog: Hanneke Boerma. Zij werkte in Brussel, bij de Permanente Vertegenwoordiging, zo laat NSC weten. De partij bestempelt haar als ‘ervaren diplomaat’.
De twee volgen respectievelijk PVV’ers Fleur Agema en Reinette Klever op, die opstapten toen Geert Wilders uit de coalitie stapte.
Er zijn meer wisselingen in de ministersposten van NSC. Zo krijgt Eddy van Hijum een deel van het ministerie van Asiel en Migratie onder zich en krijgt buitenlandminister Caspar Veldkamp Ontwikkelingssamenwerking erbij. Dat viel eerst onder de minister van Buitenlandse Handel, maar die portefeuille wordt nu verdeeld onder twee bewindspersonen.
Het gevangeniswezen, dat onder PVV’er Ingrid Coenradie viel, komt onder het bewind van staatssecretaris Teun Struycken, die ook al gaat over Rechtsbescherming.
NSC-vicepremier Eddy van Hijum wil lijsttrekker worden van NSC. Eerder op de avond liet partijleider Nicolien van Vroonhoven juist weten niét beschikbaar te zijn.
Van Hijum meldt op LinkedIn dat hij twee jaar geleden heeft besloten om mee te helpen een nieuwe beweging te starten die de relatie tussen overheid en burgers hertstelt. En die aanleiding vindt hij nog steeds ‘actueel’. ,,Te lang is weggekeken van zorgen en problemen van mensen. NSC heeft de mensen en de ideeën om Nederland vooruit te helpen. Samen met mijn gedreven collega’s in het kabinet en de Kamer wil ik blijven werken aan concrete oplossingen en herstel van vertrouwen.”
Hij meldt dat NSC ‘niet zonder schrammen’ uit de ‘achtbaan’ van regeringsverantwoordelijkheid is gekomen. ,,Maar toch ben ik enorm trots op de inzet en resultaten van onze bewindslieden en Kamerleden,” aldus de kandidaat-lijsttrekker.
Van Hijum stelt ‘er niet omheen te kunnen’ dat de komende verkiezingen voor zijn partij ‘een uitdaging’ zullen zijn. ,,We zullen keihard moeten werken om het vertrouwen in onze partij terug te brengen. Het motiveert mij alleen maar meer om de komende periode te blijven inzetten voor onze idealen en plannen.”
Wel maakt hij zich zorgen om de polarisatie in de samenleving. ,,Dat vind ik zorgwekkend.” Hij schrijft dat politiek ‘het goede in de mensen los hoort te maken en te versterken; niet de onderbuik te bedienen’. Daarmee lijkt hij een sneer uit te delen aan zijn politieke tegenstander PVV-leider Geert Wilders. ,,We moeten het vertrouwen van onze inwoners elke dag opnieuw verdienen.”
Huidig partijleider Nicolien van Vroonhoven heeft zich zaterdagavond juist teruggetrokken als mogelijk lijsttrekker, ‘na zorgvuldige overwegingen’, meldt zij op X. Het was ‘alles behalve eenvoudig’, ,,maar ik geloof dat het voor sommigen van jullie niet geheel onverwacht komt. Als ik de kar had willen trekken in deze campagne, had ik dat voor de 100% willen doen. Die inzet kan ik helaas nu niet geven,” schrijft de NSC’er op X.
Ze schrijft daarbij dat de huidige manier van politiek bedrijven haar niet ‘in de koude kleren’ is gaan zitten: ,,Ik zou graag zien dat mensen elkaar in deze tijd wat meer zouden gunnen.”
Haar collega Diederik Boomsma, nu Tweede Kamerlid voor NSC, heeft wél officieel zijn vinger opgestoken om de kar te gaan trekken, net als Eddy van Hijum dus. Andere kandidaten kunnen zich nog tot en met zaterdagavond aanmelden. Dinsdag wordt officieel bekend wie de nieuwe lijsttrekker van de partij van Pieter Omtzigt wordt.
Al onze podcasts vind je op ad.nl/podcasts.