Leden GroenLinks en PvdA stemmen massaal vóór fusie: ‘De eerste stap is een enorme sprong geworden’

„Deze eerste stap is een enorme sprong geworden”, zei GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans, die de uitslag ‘net niet Noord-Koreaans’ noemde. „Twee bewegingen zijn bij elkaar gekomen omdat de leden dat willen.” PvdA-partijvoorzitter Esther-Mirjam Sent deed nog een oproep aan leden die tegen hebben gestemd. „We hebben jullie óók nodig. Denk mee, doe mee.”

Twee dingen. Dat GroenLinks en PvdA, net als in 2023, met een gezamenlijke lijst meedoen aan de verkiezingen – al was dat besluit binnen de twee linkse partijen onomstreden. Daarnaast hebben de 105.000 leden van de twee partijen een principebesluit genomen. Zij konden zich bij een online ledenraadpleging uitspreken over de vraag of GroenLinks en PvdA in 2026 moeten samengaan in een nieuwe politieke partij. De meerderheid stemde ‘voor’, bleek donderdagmiddag.

2. Waarom staat die nieuwe partij op 29 oktober niet meteen op het stembiljet?

3. Wat komt er allemaal kijken bij de oprichting van deze ‘nieuwe’ partij?

Voor een deel moeten er allerlei juridische hobbels worden genomen: de twee partijen moeten statuten schrijven en een nieuwe partijorganisatie in elkaar timmeren. Nu hebben de twee partijen nog twee partijbureaus, PvdA in Den Haag, GroenLinks in Utrecht. Die moeten samengevoegd worden. Dat betekent bijvoorbeeld ook dat er niet meer twee telefonisten en twee ledenadministraties nodig zijn. En er moet een nieuwe naam komen (partijleider Frans Timmermans heeft er naar verluidt al eentje in zijn hoofd) en een nieuw logo. Dat kost allemaal tijd. Als de nieuwe partij wordt opgericht, is dat ook hét moment dat er definitief besloten wordt over opheffing van zowel GroenLinks als PvdA. Voor de sociaaldemocraten is dat extra pijnlijk: de partij viert volgend jaar de 80ste verjaardag.

Binnen de twee partijen worden de termen tegenwoordig vaak door elkaar gebruikt. Tot begin dit jaar had iedereen het over een fusie tussen de twee partijen. Dat was ook best logisch: er zijn twee partijen die ongeveer even groot zijn die samen verder willen. Maar in februari stelden partijkopstukken als fractieleider Timmermans en Kamerlid Habtamu de Hoop ineens dat de twee partijen samen een nieuwe partij zouden moeten vormen. Inhoudelijk scheelt het niet veel, maar het klinkt wel nog ‘frisser’ dan een fusiepartij. Die ‘nieuwe’ partij zal in de praktijk een fusie worden. Waarschijnlijk hoeven de 105.000 gezamenlijke leden straks geen lid te worden van een nieuwe partij; zij worden straks automatisch overgezet naar de nieuwe partij.

De twee partijen denken dat ze samen méér kunnen bereiken dan elk afzonderlijk. Linkse partijen slagen er al jaren niet in om groot te worden bij de verkiezingen. Bij de verkiezingen van 2017 en 2021 haalde de PvdA 9 zetels, GroenLinks respectievelijk 14 en 8. Toen de twee in 2023 voor het eerst samen meededen, werden dat er 25. GroenLinks-PvdA werd daarmee de tweede partij van het land – achter de PVV van Geert Wilders. De huidige partijleider Timmermans wil in het najaar graag weer de kar trekken. Hoewel de oud-Eurocommissaris en oud-PvdA-minister zeker niet door iedereen in de twee partijen wordt omarmd, zien vriend en vijand nauwelijks serieuze tegenkandidaten opduiken. Volgende week kiest de partij de lijsttrekker. Kandidaten kunnen zich nog tot vrijdagochtend 10 uur kandideren.

Al onze podcasts vind je op ad.nl/podcasts.