Als je in het weekend zorg nodig hebt, bel je met de huisartsenpost. Dan vindt er een zogenaamd triagegesprek plaats.

„Doel van het triagegesprek is de juiste zorg leveren binnen de juiste tijd door de juiste zorgverlener’’, legt Cornelissen uit. „Gemiddeld genomen duurt het acht minuten voordat het vragenprotocol is doorlopen en er een passend advies is verstrekt. Als veel mensen bellen met huis-tuin en keukenklachten, zoals een muggenbult, dan leidt dat tot langere wachttijden aan de telefoon voor mensen die wel een urgente vraag hebben.’’

Ook Rutger Verhoeff, huisarts en tevens columnist voor deze krant ziet tijdens zijn weekenddienst regelmatig mensen die onterecht gekomen zijn. „Aan de telefoon dikken sommige mensen hun klachten vaak aan. Ze weten precies – door dokter Google – wat ze tegen onze triagisten moeten zeggen om te mogen komen. Bijvoorbeeld: bij een paar dagen hoesten ook heftig benauwd te zijn en pijn op de borst te ervaren. Dan blijkt in het echt de benauwdheid wel mee te vallen.’’

Huisarts Jojanneke Kant, alias De Vragendokter op Instagram, noemt een aantal oorzaken voor deze hoge percentages. „Allereerst: ik denk dat het niet voor iedereen duidelijk is hoe de zorg in Nederland is georganiseerd en wat de ‘bedoeling’ van de huisartsenspoedpost is, namelijk spoedzorg bieden aan mensen die medisch gezien niet kunnen wachten met hun klacht tot de eigen huisarts weer beschikbaar is.’’

Het zou erg helpen als mensen met kleine kwaaltjes eerst tot 10 zouden tellen, een paracetamol zouden nemen of een nachtje zouden afwachten.’’

Cornelissen beaamt dat mensen erg ongeduldig zijn. „Ik kan me herinneren dat een aantal jaren geleden er een keer op zaterdagochtend een man met een caravan achter zijn auto bij de huisartsenspoeddienst voorreed, die voor zijn vakantie nog even zijn oren wilde laten uitspuiten. Ik had tijd en wilde hem later op de ochtend die service wel verlenen. Dat vond hij te lang duren en hij reed vol gas de straat weer uit, op weg naar zijn vakantiebestemming.’’

Maar wie zijn die bellers dan die wel hulp maar geen spoed nodig hebben? Cornelissen onderscheidt diverse groepen: „Veel mensen hebben geen huisarts momenteel of nemen niet de tijd om naar de huisarts te gaan omdat ze overdag werken. Met een zere knie of een blauwe vinger zit er maar één ding op: in het weekend even bellen naar de huisartsenspoeddienst, dat zijn de zogeheten ‘aanlopers’.

Daarnaast wordt er vaak gebeld door mensen met tandheelkundige problemen. ,,Zij moeten naar de dienstdoende tandarts, maar die dan niet of slecht bereikbaar is, of ze zijn aangewezen op een nacht- of weekendtandarts, maar vinden dat te duur. Dus wenden ze zich tot huisartsenpost’’, aldus Cornelissen.

Ook bellen er vaak kinderen van kwetsbare of dementerende ouders. Cornelissen: „Ze gaan in het weekend op bezoek en schrikken: mama ziet er nog slechter uit dan laatst, dat kan zo niet, hier moet een dokter bij komen. En bellen dan direct voor hulp. Terwijl de situatie meestal al langer bestaat en ook niet urgent is.’’

Dan is er nog de groep mensen die voor een ingreep naar een particuliere kliniek geweest is. Cornelissen: „Voor een herniaoperatie of een operatie aan de hand ben je vaak sneller aan de beurt bij een privékliniek. Maar als er dan in het weekend complicaties optreden, zoals infecties, een onverwachte bloeding of uit de hand gelopen pijn, worden ze naar de huisartsenspoedpost verwezen, omdat de kliniek waar ze behandeld zijn, in de avond- en weekenduren gesloten is.’’

Op haar instagramaccount De Vragendokter schrijft Kant: ‘Het zou erg helpen als mensen met kleine kwaaltjes eerst tot 10 zouden tellen, een paracetamol zouden nemen of een nachtje zouden afwachten.’

Maar wie bel je nu precies waarvoor? „Je kan de huisartsenpost dus bellen bij spoedeisende klachten waar je normaal je huisarts voor zou bellen en waarbij je op korte termijn zorg nodig hebt’’, legt Kant uit. „Wat dus niet kan wachten tot je eigen huisarts weer open is. Ook als je twijfelt of je met spoed zorg nodig hebt, kan je altijd overleggen. Bijvoorbeeld bij een snijwond of wanneer je kind koorts heeft en daarbij plots veel moeite krijgt met ademhalen.’’

Cornelissen vat het bondig samen: „Zolang er geen levensbedreigende situatie is zoals ernstig bloedverlies of scheefstand van enkels, pols of andere ledematen, hoef je niet te bellen met de huisartsenspoeddienst of langs te komen. Ook bij koorts geldt: kijk eerst naar de situatie.

Ouders bellen vaak voor een kind dat koorts heeft. Maar koorts is normaal als je ziek bent, dat betekent dat je lichaam aan het werk is om de infectie te bestrijden. Of een kind gezien moet worden, hangt af van hoe het kind zich gedraagt. Is het apathisch? Moet het ook overgeven? Dan kan het een ander verhaal zijn.’’

Cornelissen, Kant en Verhoeff adviseren de patiënt vaker online te kijken op thuisarts.nl of op moetiknaardedokter.nl. En op huisartsenspoedpost.nl kun je zien hoe een HAP werkt.

„Dus niet direct bellen met de spoedpost, of in het wilde weg googelen op klachten. Thuisarts.nl raden wij ten zeerste aan, want hij is goed gedocumenteerd en betrouwbaar. Elke klacht die je hebt, kun je hier terugvinden. Maak je je toch ernstige zorgen, vul dan eerst de vragenlijst in en kijk naar het advies wat je krijgt: neem wel of niet contact op met de spoedpost.’