Paus Franciscus (88) overleden

“Beste broeders en zusters, met diepe droefheid moet ik het overlijden van onze heilige vader Franciscus aankondigen,” zei kardinaal Kevin Farrell in een videoboodschap van het Vaticaan. “Om vijf over half acht vanmorgen is de bisschop van Rome teruggekeerd naar het huis van de Vader.”

De Argentijn, geboren als Jorge Mario Bergoglio, stond sinds 2013 aan het hoofd van de rooms-katholieke kerk. Hij was de eerste Zuid-Amerikaan die de functie heeft bekleed. Afgelopen maanden was zijn gezondheid hard achteruit gegaan en heeft hij geruime tijd in het ziekenhuis gelegen.

Op 14 februari was hij met een dubbele longontsteking opgenomen in het Gemelliziekenhuis in Rome. Volgens de artsen was de behandeling gecompliceerd. In zijn jonge jaren was bij paus Fransiscus een longkwab verwijderd.

De zorgen over de gezondheid van het hoofd van de rooms-katholieke kerk waren groot. In februari was zijn gezondheid al zo ver achteruit gegaan, dat artsen en gelovigen vreesden voor het leven van paus Fransiscus. Toch werd hij kort geleden uit het ziekenhuis ontslagen. De paus was daarna enkele keren in het openbaar te zien.

Koningspaar ‘diep getroffen’

Minister-president Dick Schoof herdenkt paus Franciscus met ‘diep respect’, laat hij weten op X. ‘Met zijn diep doorleefde soberheid, dienstbaarheid en medemenselijkheid was paus Franciscus een voorbeeld voor zeer velen, ook voor niet-katholieken.’

De op tweede paasdag overleden kerkvorst ‘was in alles een mens onder de mensen’, zegt Schoof. ‘De katholieke wereldgemeenschap neemt afscheid van een leidsman die de noden van deze tijd zag en benoemde.’

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima laten in een verklaring weten ‘diep getroffen’ te zijn door het overlijden van de paus. ‘Met warmte herinneren wij ons de persoonlijke ontmoetingen met hem, onder andere tijdens ons staatsbezoek aan de Heilige Stoel in 2017. Paus Franciscus straalde in alles barmhartigheid uit.’

Ook Femke Halsema, de burgemeester van Amsterdam, heeft op het overlijden van de paus gereageerd. “Met het overlijden van paus Franciscus verliest de wereld een pleitbezorger van vrede die zich het lot van armen en vluchtelingen zeer aantrok. Die medemenselijkheid zal ook na zijn dood velen blijven inspireren. Ik wens iedereen die geraakt is door zijn overlijden, in het bijzonder de katholieken in Amsterdam, veel sterkte toe met het verwerken van dit verlies.”

Urbi et Orbi

Zondag, op eerste paasdag, was paus Franciscus nog verschenen op het balkon van de Sint Pietersbasiliek in Rome voor de jaarlijkse paaszegen Urbi et Orbi. Hij begroette het publiek, maar las de zegen niet zelf voor. Deze werd uit zijn naam voorgelezen.

In de zegen stond de paus onder meer uitgebreid stil bij de situatie in Gaza. Hij sprak van een ‘erbarmelijke humanitaire situatie’ en riep op tot een staakt-het-vuren, de vrijlating van de gijzelaars en hulp voor de hongerlijdende Gazanen.

De paus riep ook de betrokken partijen in de oorlog in Oekraïne op zich in te spannen voor vrede. Verder besteedde hij aandacht aan het lot van de bevolkingen in andere door conflict getroffen gebieden, zoals Jemen, Congo, Soedan en Zuid-Soedan.

Verder zei hij te hopen dat er snel een vredesovereenkomst komt tussen Azerbeidzjan en Armenië. Ook stond hij stil bij Myanmar, waar de bevolking onlangs werd getroffen door een verwoestende aardbeving.

Na de toespraak sprak de paus zelf nog met zwakke stem een deel van de zegening uit tot het publiek. Vervolgens reed hij met de pausmobiel een rondje langs de aanwezigen op het traditiegetrouw met Nederlandse bloemen aangekleedde Sint-Pietersplein.